Suldalerklæringa
Åtte råd for betre kraftprosessar
22. juni 2026 var Suldal-ordførar Mads Drange i Oslo for å levere frå seg Suldalerklæringa til energiminister Terje Aasland.
Erklæringa er resultatet av konferansen «På innsida av krafta», som samla sentrale aktørar frå kraftbransjen, kommunar, forsking, industri, forvaltning, naturinteresser og politikk til rundebordskonferanse i Suldal.
Suldalerklæringa peikar på kva som må endrast dersom Noreg skal få meir gjennomføringsevne, sterkare lokal legitimitet og betre prosessar i framtidige kraft- og nettprosjekt.
Sjå video frå overrekkinga av Suldalerklæringa
Last ned - les meir
Kva er Suldalerklæringa?
Suldalerklæringa er eit oppsummerande dokument frå «På innsida av krafta» 2026. Ho byggjer på erfaringar, diskusjonar og innspel frå konferansen, der deltakarane møttest tett på kraftsystemet i Hylen og på Nesflaten.
Målet med konferansen var ikkje først og fremst å bli einige. Målet var å identifisere kva som gjer dagens kraftprosjekt krevjande å gjennomføre, og kva som må endrast dersom Noreg skal lukkast med framtidige vasskraftutbyggingar, effektoppgraderingar og nettprosjekt.
Der energidebatten ofte går føre seg «på utsida», prega av forenklingar og fastlåste posisjonar, skal Suldalerklæringa vere eit meir systemnært referansepunkt. Ho samlar dei viktigaste innsiktene om kva som står i vegen for gode prosjekt, kva som kan byggje større tillit, og kva ansvar styresmakter, kommunar og kraftbransjen sjølve må ta.
Kvifor trengst ei ny krafterklæring?
Noreg treng meir kraft, meir effekt, meir nett og større fleksibilitet. Samstundes møter mange prosjekt meir komplekse prosessar, sterkare naturkonfliktar og svakare lokal legitimitet enn tidlegare.
Kraftsystemet er inne i ein ny fase. Behovet for fleksibilitet, beredskap og gjennomføring aukar, samtidig som Noreg er tettare integrert i ein europeisk energimarknad. Nye kraftprosjekt må handtere omsynet til klima, natur, industri, lokalsamfunn, kraftprisar og forsyningstryggleik på same tid.
Suldalerklæringa tek utgangspunkt i at grundige prosessar og raskare gjennomføring ikkje er motsetningar. Når kommunar, grunneigarar, kunnskapsmiljø og relevante styresmakter blir involverte medan det framleis finst reelle val, kan konfliktar avklarast tidlegare og den samla gjennomføringstida bli kortare.
Frå konferanse til erklæring
«På innsida av krafta» blei arrangert i Suldal 5.–6. mai 2026. Her møttest energiministeren, kraftselskap, vertskommunar, forskingsmiljø, naturforvaltning, grunneigarar, næringsliv og andre aktørar til samtalar inne i kraftanlegga i Hylen og på Nesflaten.
Arbeidsforma var ein viktig del av konferansen. Aktørar som ofte møter kvarandre gjennom høyringsfråsegner, fagrapportar og formelle prosessar, fekk høve til å snakke direkte saman om konfliktar, kunnskapsbehov og moglege løysingar.
Suldalerklæringa samlar og systematiserer innsikta frå desse samtalane. Ho tek utgangspunkt i erfaringane frå Suldal, men løftar samtidig fram utfordringar som kraftkommunar, utbyggjarar og styresmakter møter over heile landet.
Kunnskapsgrunnlag og innspel
Suldalerklæringa er eit kunnskapsgrunnlag og eit innspel til vidare arbeid med norsk kraftpolitikk og framtidige konsesjonsprosessar.
Ho er ikkje eit bindande politisk dokument, ei avtale mellom alle deltakarane eller eit uttrykk for at alle er einige om kvar formulering.
Ambisjonen med erklæringa er å gi eit meir presist felles utgangspunkt for vidare dialog: Kvar ligg dei viktigaste konfliktane? Kva kan gjerast betre? Kva krev politiske endringar? Og kva kan styresmakter, kommunar og kraftbransjen sjølve ta tak i allereie no?
Innspel frå Noregs største kraftkommune
Suldal er Noregs største kraftkommune og står midt i arbeidet med nokre av dei største planlagde effektoppgraderingane i norsk vasskraft på fleire tiår.
Kommunen kjenner både verdiane og belastningane som følgjer med store kraftutbyggingar. Nettopp derfor er Suldal ein naturleg stad for ein samtale om korleis kraftsystemet skal utviklast vidare, og korleis nye prosjekt kan få større lokal tilslutning og betre gjennomføring.
Suldalerklæringa er eit bidrag frå innsida av kraftsystemet til den nasjonale samtalen om kva slags kraftpolitikk Noreg treng i åra som kjem.