På innsida av krafta

Skjerm med tekst på norsk som sier 'PÅ INNSIDA AV KRAFTA' og en grafisk logo med linjer og krefter.
Last ned Suldalerklæringa
Forside av rapport om suldalerklæringa med bilder av fjord og fjell i bakgrunnen sett gjennom et vindu, med silhuetter av mennesker i forgrunnen.

Åtte råd for betre kraftprosessar

Suldalerklæringa samlar dei viktigaste innsiktene frå «På innsida av krafta» 2026. Ho peikar på åtte hovudgrep som kan gi sterkare lokal legitimitet, betre prosessar og større gjennomføringsevne i framtidige kraft- og nettprosjekt. 22. juni 2026 vil Suldal-ordførar Mads Drange levere frå seg Suldalerklæringa til energiminister Terje Aasland.

Last ned Suldalerklæringa
Sjå pressemelding
Les meir om Suldalerklæringa

Sjå video frå overrekkinga av Suldalerklæringa

Bild av en grupp mennesker som deltar i et møte rundt et langbord, med kopper, vann, papir og notatbøker på bordet. Det er tre menn tydelig synlige og en kvinne i bakgrunnen.
To mennesker i formelle klær, kledd i dressjakker, står og snakker til hverandre. En av dem holder en magasin eller bok. Bakgrunnen er en enkel, lys vegg.

Sjå bildegalleri frå konferansen 2026

Alle foto: Fabel Media / Suldal kommune

Grupper mennesker står og snakker foran en dykkerbåt ved havnen. Bygninger og en kran er i bakgrunnen.
En gruppe mennesker står og snakker ute i en by med tradisjonelle og moderne bygninger. En kvinne gestikulerer mens andre lytter eller har samtaler. Det er nonner blant gruppen, og noen har kofferter.
Fire personer i samtale på et messeområde, to menn med briller og en kvinne med mørkt hår. De har navneskiltene på halsen og er kledd i konferansetrekk.
En mann i dress holder en mikrofon og snakker til passasjerer på et busstog.
En kvinne med blond hår holder en mikrofon og snakker, mens hun står i et rom med en dør og en brannalarm på veggen.
Tre personer i en forretningssamtale på et møtebord. En mann med briller i midten snakker, mens to personer lytter.
Tre personer som snakker i et terminalområde, med flyplassterminal i bakgrunnen, hvor flere mennesker venter.
To menn sitter mot hverandre på et flysete. Den ene mannen har skjegg, har på seg en svart dress og shirt, og ser tankefull ut. Den andre mannen har blond, kort hår, bruker briller og en blå dress.
Nærbilde av en person som holder en beger med kaffe, omgitt av personer i formelle klær, på et arrangement.
Fjord med fjell på begge sider, og en båt som kjører i vannet. Liten landsby med hus nederst i bildet.
Bilde av en fjord med høye fjell på begge sider og to små hus nær vannkanten.
En gruppe mennesker som venter på en guide, mens en person i en høy synlig jakke med logoen Statkraft snakker til dem, i et naturskjønt område med fjell og hus i bakgrunnen.
Innendørs scenen med mange mennesker rundt bord, en person som spiller piano, og en stor skjerm med teksten 'PÅ INNSIDA AV KRAFTA'.
En mann med blond hår og profil, iført oransje genser og skjorte, holder en fjernkontroll og snakker, med mikrofon på øret, foran en lysebrun vegg.
Fire personer står og snakker på en scene. Bak dem er en vegg med en kunstnerisk stein- og marmorflate. Til høyre er et stort digitalt skjermbilde med teksten 'PÅ INNSIDA AV KRAFTA' og en grafisk logo.
Kvinne foran en informasjonspult i en konsertsal, med rockbakgrunn, iført gul og svart jakke, og holder en mikrofon.
En gruppe på syv personer står på en liten scene med høytaler og mikrofoner, og diskuterer eller presenterer foran et abstrakt tre bakgrunn. Det er en voksen deltaker som snakker, mens de andre lytter oppmerksomt.
Kvinner og menn i samtale på en konferanse, med noen som snakker og andre som lytter.
Mennesker sitter i et auditorium med oransje og hvit vegg, blant dem en person i gult arbeidsantrekk med hjelm med logo 'Statkraft'.
En gruppe mennesker deltar i en diskusjon eller panel, hvor en mann holder en mikrofon, mens de andre lytter oppmerksomt. De står foran en steinmur eller naturbakgrunn.
Gruppe mennesker står i en hule, flere av dem bærer hjelmer med hodelykter og reflekterende klær, antakeligvis underjordisk utforskning eller arbeid.
Mann med grå dress og hvitt skjegg smiler mens han pratar med andre personer ved et møtebord under en konferanse eller møte.
Møte eller konferanse med mange deltakere som sitter ved bord i et rom med store vinduer, underholdt av to personer som snakker foran et publikum.
Kontor med et rundt trebord med telefoner, datamaskiner, dokumenter og en liten flagg, med svarte kontorstoler og en stor trekommode med skuffer. Bak står en vegg av kontrollpaneler og utstyr.
Kvinne med brunt hår og rosa bluse står foran en laptop og snakker, mens menn i bakgrunnen ser på og lytter på et innendørs konferanseseminar.
En kvinne sitter på en kontorstol foran en stor, gammeldags kontrollpanelvindu, bruker en bærbar datamaskin. Bak henne er det en vegg med kontrollbrytere og en stor klokke.
Tre menn i samtale på en konferanse, med navnmerker og headset, i et rom med trebenk og bord, innendørs.
En mann i dress som holder en tale eller presentasjon i et møterom eller konferansesal.
Et møte eller konferanse i et lyst rom med store vinduer og mange deltakere som sitter og lytter til en mann i dress som snakker.
En mann i svart dress og slips holder en presentasjon foran en gruppe mennesker i et møterom.
Grupp mennesker på et møte eller konferanse, noen står og noen sitter, innendørs med store vinduer og plante.
Møte i et styremøte eller konferanse med mange deltakere som sitter rundt et langt bord, noen med bærbare datamaskiner og kopper, mens en person står og snakker foran rommet.
To menn står ved høye bord foran et panelet område og ser ut til å ha en diskusjon, mens en kvinne ikke er deltakende på scenen.
Et møte i et konferanserom med flere personer som sitter rundt langbord, mens en kvinne står ved enden av rommet og snakker. Rommet har store vinduer og et designet tak med lys og trepanel.
Tre personer i et møte, to er tydelig sett i fokus, en med blå dress og en med svart dress. De snakker og har notater foran seg.
Et møte med syv personer, noen med mikrofon, i et konferanserom. Flere vannflasker og kopper på bordet.
En mann med kort grått hår, iført mørk dress og hvit skjorte, snakker inn i en mikrofon under et møte eller paneldebatt. Han sitter ved et bord med vannflasker foran seg. Det er flere personer rundt ham, men de er delvis utenfor bildet, og bakgrunnen
Gruppemøte med personer som deltar i en diskusjon i et konferanserom.
Et møte eller konferanse med mange deltakere sittende i en stor, moderne konferansesal med store vinduer og panoramautsikt. En person står foran gruppen, sannsynligvis som presenterer eller snakker.
Konkret bygning med runde, betongark og store vinduer, omkranset av fjell og skog, under en blå himmel med spredte skyer.
Fem personer står ute foran en moderne bygning med fjell i bakgrunnen, iført formelle klær og lanyards, i en gruppefoto.

Ei samtale om framtidas kraftsystem

Fire menn står og snakker på en scene foran en stor skjerm med teksten 'PÅ INNSIDA AV KRAFTA'. Det er en bakgrunn med en steinsatt vegg og moderne kunstinstallasjoner.

Mellom fjell og fjordar lengst inne i Ryfylke ligg Suldal, Noregs største kraftkommune. Her blir årleg nesten 10 prosent av norsk vasskraft produsert. Frå dei same fjella går òg kablar og fiberliner som bind Noreg til Europa.

«På innsida av krafta» er ei rundebordbasert energisamtale om korleis framtidas kraftsystem skal fungere, sett frå ein stad som kjenner både produksjonen, reguleringa og konsekvensane på kroppen.

Foto: Fabel Media / Suldal kommune

Et damanlegg for vannkraft i vakker natur.

Foto: Kristofer Ryde / Lyse

Driftsentral i et kraftverk med instrumentpanel.

Foto: Lise Bjelland / Lyse

Et damanlegg for vannkraft i vakker natur.

Foto: Kristofer Ryde / Lyse

Kvifor Suldal?

For å forstå kraftsystemet må ein sjå staden der den faktisk blir til. Suldal har vore vertskap for nokre av dei største utbyggingane i norsk energihistorie – Ulla-Førre og Røldal–Suldal Kraft. Her ligg og Kvilldal kraftverk, som er Noregs største, og Blåsjø, som Nord-Europas største vasskraftmagasin.

Suldal er difor ikkje berre ein produksjonsstad. Det er eit kryssingspunkt mellom natur, teknologi, marknad og politikk. Målet er meir innsikt og større forståing for kraftspørsmål. Vi ønskjer å samle kraftselskap, forskingsmiljø, kraftkommunar og politiske avgjerdstakarar for å drøfte korleis vasskrafta kan moderniserast og sikrast legitimitet i åra som kjem.

Luftfoto tatt over Nesflaten i Suldal med fjorden i bakgrunnen.

Foto: Kristofer Ryde / Lyse

Aerial view of a fjord with steep, rocky cliffs and winding road along the edge.

Foto: Statkraft

Strømlinjer ved kraftstasjon på Nesflaten i Suldal kommune.

Foto: Lise Bjelland / Lyse

Kvifor «på innsida»?

Ofte går energidebatten føre seg på utsida av systemet, prega av forenkla retorikk og konfliktliner. På innsida ser ein heilskapen, og samanhengane.

  • Korleis magasin styrer fleksibilitet.

  • Korleis marknaden påverkar reguleringa.

  • Korleis europeiske rammer verkar inn på lokale avgjerder.

Vi ønskjer ei samtale som tek utgangspunkt i denne heilskapen – ikkje i fastlåste posisjonar. Vi er opptekne av å synleggjere samanhengen mellom teknologi, marknad, regelverk, natur og lokaldemokrati. Kva krevst for å sikre eit robust kraftsystem for framtida?

Modernt bygg med glassdører, redde og svarte vindusrammer, en utendørs overbygg støttet av røde stolper, og omgitt av fjell og landskap.

Foto: Energihotellet

Innendørs bilde av et lite spisebord med fire stoler foran store vinduer som viser fjell, elv og skog i nabolaget.

Foto: Energihotellet

Restaurant med store vinduer som viser fjell og vann utenfor, med bord dekket med tallerkener, glass, bestikk og en liten blomsterbukett.

Foto: Energihotellet

Ei annleis energisamtale

Dette er ikkje ein tradisjonell kraftkonferanse. Vi legg opp til færre deltakarar og mindre vekt på foredrag, til fordel for meir dialog, systemforståing og erfaringsdeling. Samlinga skal vere brei og kunnskapsbasert.

Eksteriør av hovedbygningen ved Røldal kraftverk.

Foto: Lise Bjelland / Lyse

To personer i refleksvester står i en liten betongbygning med åpen dør, foran en steinbakke dekket av snø, med en isbre i bakgrunnen.

Foto: Statkraft

Utsikt over fjorden fra Energihotellet på Nesflaten i Suldal.

Foto: Energihotellet

Staden er ein del av metoden

Mange som tek avgjerder om kraft, har aldri vore inne i eit kraftanlegg.

I Suldal får ein vera med på turen frå Stavanger inn fjorden til Ryfylke. Ein får kome inn i fjella her produksjonen finn stad og forstå dimensjonane. Ein kan forstå at kraftsystemet ikkje er abstrakt – det er fysisk, konkret og landskapsbunde.

Opplevinga av staden er difor ein del av metoden.

Historiane knytte til kraftproduksjonen i Suldal blir difor ein viktig del av heilskapen, saman med det faglege. Vi håpar og trur det vil gjere at deltakarane faktisk snakkar saman på ein annan måte enn vanleg – bokstaveleg tala på innsida av krafta.

Samarbeidspartnarar

Logo for Suldal kommune.
Logo for Stavanger kommune.
Logo for Hydro.
Logo for Lyse-konsernet.
Logo for Statkraft.
Interiør med bord, stoler, disk og instrumentpanel ved driftsentralen i Suldal kraftverk på Nesflaten.

Foto: Lise Bjelland / Lyse

Tre arbeidere i vernetøy som jobber inne i en kraftstasjon.

Foto: Suldal kommune

To menn i gult vintertøy ser på en steinmur de er ved å undersøke i en snødekt, fjellrik landscape.

Foto: Statkraft